Dawno, dawno temu w staro\u017cytnej Grecji poj\u0119ciem czasu zajmowa\u0142 si\u0119 pewien filozof pitagorejczyk Paron. Przez ca\u0142e \u017cycie rozwa\u017ca\u0142 na temat wszech\u015bwiata i czasu i doszed\u0142 do wniosku, \u017ce czas jest czym\u015b nieuporz\u0105dkowanym, powoduj\u0105cym utrat\u0119 pami\u0119ci. Czas jest wi\u0119c bardziej czym\u015b destrukcyjnym ni\u017c tw\u00f3rczym, powoduje gini\u0119cie. <\/p>\n Czas jest ruchem<\/strong><\/p>\n Z kolei Arystoteles uto\u017csamia\u0142 czas z ruchem. Czas by\u0142 wi\u0119c przej\u015bciem od stanu mo\u017cno\u015bci, czyli elementu biernego do aktu, czyli jakiego\u015b ruchu. Czas nieuchwytny<\/strong><\/p>\n Inny filozof, \u015aw. Augustyn m\u00f3wi\u0142, \u017ce czas wi\u0105\u017ce si\u0119 z przemijalno\u015bci\u0105 i \u017ce jest on bezcenny, nieroz\u0142\u0105czny ze zmian\u0105. Dzieli\u0142 czas na zauwa\u017calny i nieuchwytny b\u0119d\u0105cy tera\u017aniejszo\u015bci\u0105 przesz\u0142o\u015b\u0107 b\u0119d\u0105ca czasem pami\u0119tanym i przysz\u0142o\u015b\u0107 jako czas oczekiwany. Czasu nie ma<\/strong><\/p>\n Z kolei Immanuel Kant \u2013 tw\u00f3rca estetyki transcendentalnej, uwa\u017ca\u0142 \u017ce czas i przestrze\u0144 to formy aprioryczne, czyli dane z g\u00f3ry. I tak jak zmys\u0142y daj\u0105 nam ju\u017c ukszta\u0142towane czasoprzestrzennie wra\u017cenia, tak czas i przestrze\u0144 pokazuj\u0105 nam si\u0119 jako realne, a w rzeczywisto\u015bci s\u0105 jedynie teoretyczne. Przysz\u0142o\u015b\u0107 nie istnieje<\/strong><\/p>\n Henri Bergson rozr\u00f3\u017cnia\u0142 dwie kwestie \u2013 z jednej strony istnieje matematyczny czas rozbity na chwile i rozumiany w spos\u00f3b przestrzenny, a z drugiej strony jest czas rzeczywisty, kt\u00f3ry jest dzianiem si\u0119. Filozof ten uwa\u017ca\u0142 te\u017c, czas mo\u017cliwy jest tylko dzi\u0119ki pami\u0119ci, w kt\u00f3rej gromadzi si\u0119 przesz\u0142o\u015b\u0107. Czas to \u015bwiadomo\u015b\u0107<\/strong><\/p>\n Jeszcze inn\u0105 koncepcj\u0119 czasu mia\u0142 niemiecki filozof i matematyk Edmund Husserl. Uwa\u017ca\u0142 on, \u017ce czas jest to\u017csamy ze \u015bwiadomo\u015bci\u0105 i w zwi\u0105zku z tym \u017ar\u00f3d\u0142em czasu jest sama \u015bwiadomo\u015b\u0107. \u015awiadomo\u015b\u0107 ta uobecnia si\u0119 sobie samej i nadaje sens wszystkiemu. \u201eJa\u201d objawia si\u0119 wi\u0119c sobie samemu za po\u015brednictwem i pod postaci\u0105 czasu. Czas jest wcze\u015bniej od bycia<\/strong><\/p>\n Niemiecki filozof Martin Heidegger mia\u0142 jeszcze inn\u0105 teori\u0119 na temat czasu. Uwa\u017ca\u0142 on, \u017ce czas nie jest obecny ani wewn\u0105trz bytu an na zewn\u0105trz, ani w podmiocie ani w przedmiocie. Czas jest niezale\u017cny i jest du\u017co wcze\u015bniej od wszelkiej obiektywno\u015bci jak i subiektywno\u015bci. Czas odleg\u0142y<\/strong><\/p>\n Ciekaw\u0105 filozofi\u0119 na temat czasu mia\u0142 niemiecki poeta Johann Wolfgang von Goethe. Wprowadzi\u0142 on do kultury poj\u0119cie \u201eprzesz\u0142o\u015bci absolutnej\u201d, kt\u00f3ry to temat podj\u0105\u0142 z kolei rosyjski literaturoznawca Michai\u0142 Bachtin. Chodzi tutaj o stosunek czasowy r\u00f3\u017cnych spo\u0142ecze\u0144stw do mitu. Akcj\u0105 mitu jest przesz\u0142o\u015b\u0107 ca\u0142kowicie oderwana od tera\u017aniejszo\u015bci, bardzo odleg\u0142a i odci\u0119ta od wsp\u00f3\u0142czesno\u015bci. Czas linearny<\/strong><\/p>\n Linearne odczucie czasu, zupe\u0142nie inne od cyklicznego, zacz\u0119\u0142o mie\u0107 miejsce w naszej kulturze wraz z pojawieniem si\u0119 judaizmu, czyli \u017cydowskiej religii narodowej. Judaizm wprowadzi\u0142 wi\u0119c do kultury system \u015bwiatopogl\u0105dowy, kt\u00f3ry po raz pierwszy opisywa\u0142 \u015bwiat nie jako odradzaj\u0105cy si\u0119 w k\u00f3\u0142ko ale jako zmierzaj\u0105cy do pewnych zdarze\u0144 w przysz\u0142o\u015bci. Takim zdarzeniem mog\u0142o by\u0107 na przyk\u0142ad nadej\u015bcie mesjasza. Cz\u0119sto patrzymy na zegarek, aby zobaczy\u0107, kt\u00f3ra godzina. A czy zastanawiali\u015bcie si\u0119 nad tym, co kryje si\u0119 pomi\u0119dzy poszczeg\u00f3lnymi godzinami i czym w\u0142a\u015bciwie jest czas? Wed\u0142ug Edmunda Husserla czas to \u015bwiadomo\u015b\u0107. Z kolei w czasach Platona odczuwano czas tylko jako cykliczny, czyli co roku odradzaj\u0105cy si\u0119 i zgodny z rytmem przyrody. Dopiero judaizm wprowadzi\u0142 czas … <\/p>\n
\nciekawostka: niekt\u00f3rzy twierdz\u0105, \u017ce Paron by\u0142 postaci\u0105 fikcyjn\u0105.
\nCzas, kt\u00f3ry si\u0119 odradza, czyli zegar s\u0142oneczny
\nZ kolei wed\u0142ug Platona czas jest cykliczny, czyli powtarzalny i odradzalny. Czas cykliczny oczywi\u015bcie jest inspirowany cyklami przyrody. Sens \u017cyciu nadaj\u0105 wci\u0105\u017c powracaj\u0105ce cykle zdarze\u0144, na przyk\u0142ad pory roku. \u017bycie ma sw\u00f3j rytm, a przyroda odgrywa w nim bardzo du\u017c\u0105 rol\u0119. Taki rodzaj spojrzenia na czas odpowiada zegarom inspirowanym przyrod\u0105, czyli na przyk\u0142ad s\u0142onecznym.
\nciekawostka<\/strong>: wiara w odradzalny czas przetrwa\u0142aby w naszej kulturze do dzisiaj, gdyby nie chrze\u015bcija\u0144stwo oddane czasowi linearnemu.<\/p>\n
\nciekawostka<\/strong> \u2013 czas wed\u0142ug Arystotelesa nie jest wi\u0119c dany bezpo\u015brednio, ale poznajemy go poprzez ruch. Dlatego te\u017c zwolennicy Arystotelesa rozwa\u017cali problem ruchu i jego zmienno\u015bci.<\/p>\n![\"zegarek\"](\"https:\/\/www.giacomo-design.com\/wp-content\/uploads\/\/2018\/11\/3a-720x480.jpg\")
\nciekawostka<\/strong>: \u015aw. Augustyn uwa\u017ca\u0142 te\u017c, czas z ca\u0142\u0105 pewno\u015bci\u0105 zosta\u0142 stworzony przez Boga.<\/p>\n
\nciekawostka<\/strong>: mo\u017cna zatem powiedzie\u0107, \u017ce wed\u0142ug Kanta czasu w rzeczywisto\u015bci nie ma.<\/p>\n
\nciekawostka<\/strong> \u2013 zdaniem Bergsona przysz\u0142o\u015b\u0107 nie istnieje w \u017cadnym sense. Wszech\u015bwiat \u017cyje bowiem w spos\u00f3b tw\u00f3rczy i w ka\u017cdej chwili powstaje co\u015b nieprzewidywalnego.<\/p>\n
\nciekawostka<\/strong> \u2013 Husserl by\u0142 te\u017c zagorza\u0142ym przeciwnikiem psychologizmu, czyli pogl\u0105du zak\u0142adaj\u0105cego, \u017ce czynniki psychologiczne s\u0105 determinuj\u0105ce i bardzo wa\u017cne.<\/p>\n
\nciekawostka<\/strong>: podstaw\u0105 filozofii Heideggera jest problem bycia, czyli egzystencja cz\u0142owieka.<\/p>\n
\nciekawostka<\/strong>: ostatnie s\u0142owa Goethego przed \u015bmierci\u0105 brzmia\u0142y: \u201ewi\u0119cej \u015bwiat\u0142a\u201d.<\/p>\n
\nciekawostka<\/strong>: chrze\u015bcija\u0144stwo nada\u0142o nowy sens czasowi linearnemu, dziel\u0105c go na ten przed narodzeniem Jezusa Chrystusa i po nim. Chrze\u015bcija\u0144stwo wyznaczy\u0142o te\u017c inne wydarzenie docelowe, takie jak S\u0105d Ostateczny.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"